Umre sözlüğü
Tavaf nedir?
Tavaf, Kâbe etrafında Hacerülesved hizasından başlayarak saat yönünün tersine yedi kez dönülerek yapılan kutsal ibadettir; Kâbe'yi sol yanına alarak tamamlanan her bir tura şavt adı verilir. Umrenin iki temel farzından biri olan tavaf, abdestli olarak eda edilir. Tavaf bittikten sonra Makam-ı İbrahim arkasında iki rekât tavaf namazı kılınarak ibadet tamamlanır.
Son güncelleme:
Tavaf nasıl yapılır?
Tavafa başlamadan önce boy abdesti veya normal abdest alınarak abdestli olunur. Erkekler ihram örtüsünün rida kısmını sağ kolunun altından geçirip sol omuz üzerine atarak sağ omzu açıkta bırakırlar; fıkıhta bu duruma ıztıba denir. Tavafa Mescid-i Haram içerisinde Hacerülesved hizasından başlanır. Kâbe sol tarafta kalacak şekilde durulup niyet edilir ve eller kulak hizasına kaldırılarak selamlama yapılır.
Başlama çizgisinden itibaren saat yönünün tersine doğru Kâbe etrafında yürünür. Her bir tam tur şavt olarak adlandırılır ve toplam yedi şavt yapıldığında bir tavaf tamamlanmış olur. Erkeklerin ilk üç şavtta adımlarını sıklaştırarak canlı ve heyecanlı yürümelerine remel adı verilir. Tavaf boyunca içten gelen dualar okunur, zikir çekilir ve Yüce Allah'a niyazda bulunulur.
Tavaf çeşitleri nelerdir?
Yapılış amacı ve eda edildiği vakte göre farklı tavaf çeşitleri bulunmaktadır. Umre yaparken eda edilen umre tavafı ile hac ibadeti esnasında ya da günlük ziyaretlerde kılınan tavafların hükümleri ve şartları resmî dinî kaynaklarda ayrıntılı biçimde açıklanmaktadır. Kendi ibadetinize özel detaylı tavaf hükümleri ve duaları için resmî kaynakları inceleyebilirsiniz.
Mescid-i Haram'a her girildiğinde imkân dâhilinde tavaf yapmak Mescid-i Haram'ın selamlanması hükmünde çok faziletli bir ibadettir. Nafile tavaflarda ihram şartı aranmaz, sivil günlük kıyafetlerle ve abdestli olmak kaydıyla günün her saatinde yapılabilir.
| Tavaf Türü | Açıklama ve Şartlar |
|---|---|
| Umre Tavafı | Umrenin farz olan iki rüknünden biridir; ihramlı olarak yapılır. |
| Kudüm Tavafı | Dışarıdan Mekke'ye gelen hacı adaylarının yaptığı karşılama tavafıdır. |
| Ziyaret (İfade) Tavafı | Haccın iki farzından biridir; Kurban Bayramı günlerinde eda edilir. |
| Veda Tavafı | Mekke'den ayrılmadan önce dışarıdan gelenlerin yaptığı son tavaftır. |
| Nafile (Ziyaret) Tavafı | Mekke'de bulunulan süre boyunca dilediğince yapılan nafile ibadettir. |
Tavaf namazı nedir ve nerede kılınır?
Yedi şavttan oluşan bir tavaf tamamlandıktan hemen sonra iki rekât tavaf namazı kılmak vaciptir. Bu namazın Mescid-i Haram içinde, imkân dahilinde Makam-ı İbrahim'in arka hizasında kılınması efdal kabul edilir. Yoğun kalabalık nedeniyle Makam-ı İbrahim arkasında yer bulunamazsa Mescid-i Haram'ın uygun görülen herhangi bir noktasında kılınabilir.
Namazın ilk rekâtında Kafirun Suresi, ikinci rekâtında İhlas Suresi okunması sünnettir. Namaz tamamlandıktan sonra samimiyetle dua edilir ve bolca Zemzem içilerek sa'y alanına hareket edilir. Kendi programıyla umre yapanlar için Hadi Umreye Gidelim ile planlanan özel ziyaretlerde deneyimli rehberlerimiz namaz alanları ve kalabalık yönetimi konusunda yerinde destek sunmaktadır.
Kalabalık saatlerde rahat tavaf için öneriler
Mescid-i Haram'da tavaf alanı (Mataf) günün belirli saatlerinde yoğun bir ziyaretçi akınına uğrar. Özellikle beş vakit farz namazın hemen öncesi ile sonrası ve gece yarısından önceki saatlerde zemin kat oldukça kalabalık hale gelmektedir. Huzurlu bir tavaf gerçekleştirmek için doğru zamanlama ve uygun kat seçimi büyük kolaylık sağlar.
Yaşlılar, çocuklu aileler ya da yürüme zorluğu çekenler için üst katlar veya tekerlekli sandalye yolları uygun bir alternatif sunar. Mataf alanında zemin katta Kâbe'ye çok yakın yürümek mesafe olarak kısa görünse de kalabalık sıkışıklığı nedeniyle daha yavaş ilerlenir; üst katlarda daha geniş daireler çizerek rahatça yürümek ibadetin akıcılığını artırır.
- Sabah namazından 1-2 saat sonra veya gece yarısından sonraki sakin saatleri tercih edin
- Sıcak havalarda gündüz vakti üst katlardaki gölgeli yürüyüş alanlarını değerlendirin
- Grup halinde yürürken birbirinizi kaybetmemek için sıra düzenini ve takibini koruyun
- Su ihtiyacınızı tavaf öncesinde karşılayın ve yanınızda küçük bir taşıma çantası bulundurun
- Dualarınızı önceden hazırlayın ve tavaf esnasında zihninizi tamamen ibadete odaklayın
Tavaf ile ilgili önemli terimler
Tavaf ibadetini eda ederken sıkça karşılaşacağınız temel dini terimler ve açıklamaları:
| Terim | Açıklama |
|---|---|
| Şavt | Kâbe etrafındaki yedi turdan her bir tanesi |
| Mataf | Kâbe çevresinde tavaf ibadetinin gerçekleştirildiği özel alan |
| İstistam | Hacerülesved'i uzaktan el kaldırarak selamlama işareti |
| Iztıba | Erkeklerin sağ omzunu açıkta bırakacak şekilde ihram örtünmesi |
| Remel | Erkeklerin ilk üç şavtta kısa, canlı ve hızlı adımlarla yürümesi |
| Makam-ı İbrahim | Hz. İbrahim'in Kâbe'yi inşa ederken bastığı taşın bulunduğu yer |
Sık sorulan sorular
Tavaf sırasında abdest bozulursa ne yapılır?
Tavaf sırasında abdest bozulursa hemen alan çıkışından abdest tazelemeye gidilir. Döndükten sonra kalınan şavttan devam edilir ya da tavaf baştan başlanabilir; detaylar için dinî görevlilere danışabilirsiniz.
Kadınlar özel günlerinde tavaf yapabilir mi?
Kadınların özel durumlarında tavaf yapması uygun değildir. Mekke'de kalınan süre içinde durumun sona ermesi beklenir ve temizlendikten sonra abdestle tavaf eda edilir.
Tavaf yaparken konuşmak ibadete engel midir?
Tavaf esnasında gereksiz ve lüzumsuz konuşmalardan kaçınmak esastır. İhtiyaç halinde konuşulabilir ancak zamanın zikir, dua ve tefekkürle geçirilmesi tavsiye edilir.
Tekerlekli sandalye ile tavaf nerede yapılır?
Tekerlekli sandalye ile tavaf Mescid-i Haram'ın üst katlarında ayrılmış özel kulvarlarda veya elektrikli araç katında yapılır. Rehberiniz ve görevliler yönlendirme sağlar.